درختان بائوباب سفر تکاملی عجیبی داشته اند

بائوباب ها برخی از جذاب ترین درختان روی زمین هستند که تا حدی به دلیل ظاهر غیرمعمولشان است. تنههای ضخیم کارتونی آنها در مقایسه با تاجهای کوچکشان بهطور قابل توجهی بزرگ است و به آنها لقب «درختهای وارونه» را دادهاند. آنها هم می توانند آنها هزاران سال زندگی می کنندکمک به برجسته شدن آنها در سنت های فرهنگی و آثار هنری.
با وجود تمام داستان هایی که در مورد بائوباب ها گفته می شود، داستان منشأ آنها همچنان یک راز باقی مانده است.
دانشمندان برای سالها بحث کردهاند که چگونه بائوبابها در مکانهایی که رشد میکنند ظاهر میشوند. هشت گونه در سراسر جهان وجود دارد، و پراکنش آنها، مانند خود درختان، غیرعادی است: یک گونه در بیشتر سرزمین اصلی آفریقا یافت می شود، در حالی که شش گونه در ماداگاسکار هستند. دومی بسیار دور در شمال غربی استرالیا واقع شده است.
اکثر محققان تصور می کنند که منشاء درختان قاره آفریقا است. اما این یافته ها که روز چهارشنبه در مجله Nature منتشر شد، داستان متفاوتی را بیان می کند. بائوباب در عوض به احتمال زیاد اولین بار در ماداگاسکار تکامل یافت، جایی که آنها به گونه های مختلف متنوع شدند. سپس دو نفر به سفرهای طولانی اقیانوسی به قاره های دور دست زدند.
تائو وان، گیاه شناس در باغ گیاه شناسی ووهان آکادمی علوم چین و نویسنده این مطالعه جدید گفت: ماداگاسکار این آزمایشگاه طبیعی شگفت انگیز است. وی افزود: در مورد بائوباب ها، برخی از تاریخ های جغرافیایی بسیار خاص این جزیره به تنوع گونه ها کمک کرده است.
دکتر وانگ و همکارانش توالی ژنوم هر هشت گونه بائوباب را تعیین کردند و سپس از این داده ها برای درک چگونگی تکامل درختان استفاده کردند. آنها همچنین عوامل محیطی را که بر توزیع بائوباب ها در اطراف ماداگاسکار تأثیر می گذارد، بررسی کردند.
نتایج آنها نشان می دهد که جد مشترک بائوباب ها به احتمال زیاد در ماداگاسکار حدود 21 میلیون سال پیش پدید آمده است. رقابت با دیگر گونههای گیاهی و عواملی مانند ارتفاع، دما، بارندگی و فعالیتهای آتشفشانی منجر به پیدایش گونههای جدید بائوباب در ماداگاسکار شد، همانطور که نوسانات سطح دریا در طول دورههای مختلف یخبندان انجام شد.
بائوباب ها احتمالاً با لمورها که به عنوان گرده افشان عمل می کردند نیز رابطه متقابلی ایجاد کردند. سایر حیوانات نسبتا بزرگ، از جمله خفاش های میوه خوار و خفاش های کوچک در آفریقا، شروع به بازدید از گل های شبانه بائوباب ها برای شهد کردند. اندرو لیچ، متخصص ژنتیک گیاهی در دانشگاه کوئین مری لندن و نویسنده این مطالعه می گوید: «یکی از نوآوری های تکاملی بائوباب ها استفاده از حیوانات بزرگ قند خوار بود. “این برای یک گیاه غیرمعمول است.”
در مقطعی، به احتمال زیاد حدود 12 میلیون سال پیش، دو گونه بائوباب ماداگاسکار راه خود را به سرزمین اصلی آفریقا و استرالیا پیدا کردند، جایی که به درختان منحصر به فردی تبدیل شدند که امروزه در آنجا رشد می کنند. به احتمال زیاد، هنگامی که پوشش گیاهی توسط چرخ اقیانوس هند منتقل میشد، دانههای بائوباب متعددی به سمت بالا حمل میشدند، جریانی که در خلاف جهت عقربههای ساعت بین استرالیا، جنوب آسیا و سواحل شرقی آفریقا در گردش است – که نشاندهنده «الگوهای جذاب و خارقالعاده پراکندگی طولانی است. فواصل گونه دکتر لیچ گفت.
پاملا سولتیس، گیاه شناس دانشگاه فلوریدا که در این کار نقشی نداشت، گفت: «بائوباباها درختان شگفت انگیزی هستند، بنابراین من از دیدن این مقاله هیجان زده شدم. او افزود که این تحقیق دیدگاه های جدیدی را در مورد تکامل بائوباب ارائه می دهد.
یافتههای نویسندگان علاوه بر پر کردن تکههای گمشده پازل تکاملی، نگرانیهای مربوط به حفاظت را نیز افزایش میدهد. دو گونه از گونه های ماداگاسکار دارای تنوع ژنتیکی نگران کننده ای پایینی هستند که نشان می دهد ممکن است انعطاف پذیری لازم برای سازگاری با تغییرات آب و هوایی را نداشته باشند. گونه سوم نیز به دلیل آمیختگی با پسر عموی معمولی در معرض خطر انقراض است.
این سه گونه در حال حاضر در فهرست قرمز اتحادیه بین المللی حفاظت از طبیعت به عنوان در معرض خطر انقراض قرار گرفته اند. الیجا لیچ، متخصص ژنتیک گیاهی در باغ گیاهشناسی سلطنتی، کیو و نویسنده مقاله، گفت: یافتههای ژنتیکی جدید نشان میدهد که وضعیت حفاظت آنها باید دوباره ارزیابی شود و به طور بالقوه به سطوح بالاتر تهدید ارتقا یابد.
هر شش گونه بائوباب ماداگاسکار نیز تحت تأثیر مداوم قرار دارند موج انقراض اتفاقی که در 2500 سال گذشته در ماداگاسکار رخ داده است و به گفته محققان بیشتر به دلیل فعالیت های انسانی است. چندین گونه از لمورهای غول پیکر – که برخی از آنها به اندازه گوریل رشد کردند و همه آنها احتمالاً به عنوان پراکنده کننده دانه های کلیدی برای بائوباب ها عمل می کردند – حدود 1000 سال پیش تا انقراض شکار شدند. تقریباً تمام زیر درختان جنگلی که قبلاً بائوباب های ماداگاسکار را احاطه کرده بودند نیز به دلیل توسعه اخیر از بین رفته اند.
دکتر الیجا لیچ گفت در حالی که گونه ها به طور طبیعی به وجود می آیند و در طول تاریخ تکاملی حرکت می کنند، “این روند با مداخله انسان تشدید می شود.”


